امروزه كلمه الكترونيك تقريباً به گوش همه خورده است. ميگويند پيشرفت فناوري ما را به سمت مكانيكيشدن ميبرد. از گوشه و كنار جهان و بخصوص حاشيه شهرهاي بزرگ، خبرهايي حول محور شهر الكترونيك به گوش ميخورد؛ شهري كه در آن، كارها به صورت رايانهاي انجام شود و از حالت سنتي فاصله بگيرد. در حال حاضر هم بسياري از قسمتهاي مختلف شهرها، به صورت رايانهاي اداره ميشوند، اما شهر الكترونيك، شهري است 24 ساعته، شهري با خدمات شهري در تمام طول شبانهروز.
شهرداري الكترونيك، آن هم در شهرهايي بزرگ چون تهران، قدم بزرگي در توسعه فناوري اطلاعات در كشور به شمار مي رود.
بحث دولت الكترونيك، شهر الكترونيك و شهرداري الكترونيك بحثي است كه بتازگي ذهنهاي بسياري را درگير خود كرده و شايد تنها در يك يا دو شهر جهان به واقعيت پيوسته باشد. شايد شهرهاي بسيار پيشرفته اروپا و آمريكا هم به معناي واقعي كلمه، الكترونيكي نباشند، هر چند قسمت اعظم فعاليتهاي روزمرهشان با استفاده از رايانه انجام ميشود.
تعاريف شهر الكترونيك
شهر الكترونيك عبارتست از : دسترسي الكترونيك به اماكن و دستگاههاي مختلف خدمات شهري ، 24 ساعت در روز ،7 روز در هفته ، به شيوه اي با ثبات و قابل اعتماد .
شهرداري الكترونيكي ، سازماني است كه با بهره گيري از فناوري اطلاعات ، خدمات خود را در حوزه وظايف شهرداري بصورت سريع ، قابل دسترسي و امن به شهروندان ارائه مي كند .
شهروند الكترونيكي ، فردي است كه توانايي استفاده از فناوري اطلاعات در انجام امور روزمره خود داشته و بتواند از خدمات الكترونيكي يك شهر الكترونيكي استفاده نمايد
مزاياي شهر الكترونيك
• كار شهروندان سادهتر ميشود.
• اگر كارها از خانه دنبال شوند. ترافيك شهر پايين ميآيد. به همين ترتيب سرعت كارها بالا ميرود. ضمن اين كه از آلودگي محيطزيست به ميزان قابل توجهي كاسته ميشود.
• شهر خلوتتر ميشود و شايد به نوعي كيفيت زندگي مردم بهبود يابد
• دقت در كارها بيتشر ميشود و فساد اداري كاهش مييابد.
• صرفهجويي در وقت و انرژي
كنار اجراي خوب اين سيستم بحث فرهنگي اين قضيه نيز بايد به ميزان خوبي در نظر گرفته شود. به نظر ميرسد استقبال نسل جوان از اين پروژه خوب باشد. ولي يك نسل قديمتر، شايد به راحتي با موضوع كنار نيايد.
همچنين الكترونيكي شدن احتياج به امكانات ديگري نيز دارد مثلاً قطع شدن برق در سطح شهر، مشكل برزگي خواهد بود مطمئناً حضور سيستم كاغذي كنار آن تا حدودي مشكل را حل ميكند. ولي سيستمهاي الكترونيكي وابستگي زيادي دارند.
پیش زمینه شهرالکترونیک
شهر الكترونيك در حالت ايدهآل در سايه دولت الكترونيك تحقق مييابد. در اين شهر، شهروندان براي نيازهاي شهريشان، با ارگانهاي مختلف تعامل دارند. در شهر الكترونيك با استفاده از بسترهاي الكترونيكي موجود، با پيشرفتي كه در IT و ICT شده است،اين تعامل از طريق الكترونيك انجام ميشود. در اين شهر ميتوان با استفاده از رايانهاي كه در خانه است يا يكي از كيوسكهاي اطلاعرساني، در هر زمان و هر مكان به اطلاعات و خدمات آموزشي، تفريحي، تجاري، اداري، بهداشتي ...ودسترسي داشت آنچه نیاز است...
دانش مورد نياز اين پروژه به طور گسترده رايانه، انفورماتيك حتي آخرين پيشرفتهاي IT است. حضور دانش مديريتي و مهندسي صنايع و تا حد قابل قبولي الكترونيك نيز لازم است.
اما براي چنين بحثي لازم است دولت عزم خود را به طور جدي جزم كند و شهرداري به عنوان يك نهاد عمومي آماده باشد. شهروندان به عنوان يكي از اركان مهم بايد آمادگي خود را براي استفاده از اين ايده نشان دهند و اجراكنندگان بايد از ميان تعداد زيادي نيروي انساني نخبه و متخصص انتخاب شوند.
اگر اجزاي اين مثلث تعامل خوب و پايدار با هم داشته باشند، اين طرح بخوبي پيش ميرود، اما هر گونه مشكل در قسمتي از آن، همه پروژه را دچار مشكل ميكند.